浙江 2022 · 数学 q22

题解图(官方解法,据图核) · 规范化转写 · 本题暂无攻略,下方回落显示官方解析

题解图(原卷截图 · 含答案与官方解析)

浙江 2022 · 数学 q22 原卷截图(含答案)

文字转写(题面 + 答案 + 官方解析)

题面

  1. 设函数 f(x)=e2x+lnx(x>0)f(x) = \frac{\mathrm{e}}{2x} + \ln x (x > 0).

(1) 求 f(x)f(x) 的单调区间;

(2)已知 a,bRa, b \in R,曲线 y=f(x)y = f(x) 上不同的三点 (x1,f(x1)),(x2,f(x2)),(x3,f(x3))\left(x_1, f(x_1)\right), \left(x_2, f(x_2)\right), \left(x_3, f(x_3)\right) 处的切线都经过点 (a,b)(a, b)。证明:

(i) 若 a>ea > \mathrm{e},则 0<bf(a)<12(ae1)0 < b - f(a) < \frac{1}{2} \left( \frac{a}{\mathrm{e}} - 1 \right);

(ii) 若 0<a<e,x1<x2<x30 < a < \mathrm{e}, x_1 < x_2 < x_3,则 2e+ea6e2<1x1+1x3<2aea6e2\frac{2}{\mathrm{e}} + \frac{\mathrm{e} - a}{6\mathrm{e}^2} < \frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_3} < \frac{2}{a} - \frac{\mathrm{e} - a}{6\mathrm{e}^2}.

(注: e=2.71828e = 2.71828 \cdots 是自然对数的底数)

答案

(1) f(x)f(x) 的减区间为 (0,e2)\left(0, \frac{e}{2}\right) ,增区间为 (e2,+)\left(\frac{e}{2}, +\infty\right) .

(2) (i) 见解析; (ii) 见解析.

解析

分析

(1)求出函数的导数,讨论其符号后可得函数的单调性.

(2) (i) 由题设构造关于切点横坐标的方程, 根据方程有 3 个不同的解可证明不等式成

立,(ii) k=x3x1k = \frac{x_3}{x_1}m=ae<1m = \frac{a}{\mathrm{e}} < 1 ,则题设不等式可转化为

t1+t322m<(m13)(m2m+12)36m(t1+t3)t_1 + t_3 - 2 - \frac{2}{m} < \frac{(m - 13)(m^2 - m + 12)}{36m(t_1 + t_3)} ,结合零点满足的方程进一步转化为

lnm+(m1)(m13)(m2m+12)72(m+1)<0\ln m + \frac{(m - 1)(m - 13)(m^2 - m + 12)}{72(m + 1)} < 0 ,利用导数可证该不等式成立.

【小问 1 详解】

f(x)=e2x2+1x=2xe2x2,f^{\prime} (x) = - \frac{\mathrm{e}}{2 x^{2}} + \frac{1}{x} = \frac{2 x - \mathrm{e}}{2 x^{2}},

0<x<e20 < x < \frac{\mathrm{e}}{2}, fΦ(x)<0f\Phi(x) < 0; 当 x>e2x > \frac{\mathrm{e}}{2}, fΦ(x)>0f\Phi(x) > 0,

f(x)f(x) 的减区间为 (0,e2)\left(0, \frac{\mathrm{e}}{2}\right), f(x)f(x) 的增区间为 (e2,+)\left(\frac{\mathrm{e}}{2}, +\infty\right).

【小问 2 详解】

(i) 因为过 (a,b)(a,b) 有三条不同的切线,设切点为 (xi,f(xi)),i=1,2,3,(x_{i},f(x_{i})),i=1,2,3,

f(xi)b=f(xi)(xia)f(x_{i})-b=f'(x_{i})(x_{i}-a) ,

故方程 f(x)b=f(x)(xa)f(x) - b = f'(x)(x - a) 有3个不同的根,

该方程可整理为 (1xe2x2)(xa)e2xlnx+b=0\left(\frac{1}{x}-\frac{e}{2x^{2}}\right)(x-a)-\frac{e}{2x}-\ln x+b=0

g(x)=(1xe2x2)(xa)e2xlnx+bg (x) = \left(\frac{1}{x} - \frac{\mathrm{e}}{2 x^{2}}\right) (x - a) - \frac{\mathrm{e}}{2 x} - \ln x + b

g(x)=1xe2x2+(1x2+ex3)(xa)1x+e2x2g^{\prime} (x) = \frac{1}{x} - \frac{\mathrm{e}}{2 x^{2}} + \left(- \frac{1}{x^{2}} + \frac{\mathrm{e}}{x^{3}}\right) (x - a) - \frac{1}{x} + \frac{\mathrm{e}}{2 x^{2}}

=1x3(xe)(xa),= - \frac{1}{x^{3}} (x - \mathrm{e}) (x - a),

0<x<e0 < x < \mathrm{e}x>ax > a 时,gΦ(x)<0g^{\Phi}(x) < 0;当 e<x<a\mathrm{e} < x < a 时,gΦ(x)>0g^{\Phi}(x) > 0

g(x)g(x)(0,e),(a,+)(0, \mathrm{e}), (a, +\infty) 上为减函数,在 (e,a)(\mathrm{e}, a) 上为增函数,

因为 g(x)g(x) 有3个不同的零点,故 g(e)<0g(e) < 0g(a)>0g(a) > 0

(1ee2e2)(ea)e2elne+b<0\left(\frac{1}{\mathrm{e}}-\frac{\mathrm{e}}{2\mathrm{e}^{2}}\right)(\mathrm{e}-a)-\frac{\mathrm{e}}{2\mathrm{e}}-\ln\mathrm{e}+b<0(1ae2a2)(aa)e2alna+b>0\left(\frac{1}{a}-\frac{\mathrm{e}}{2a^{2}}\right)(a-a)-\frac{\mathrm{e}}{2a}-\ln a+b>0

整理得到: b<a2e+1b < \frac{a}{2\mathrm{e}} +1b>e2a+lna=f(a),b > \frac{\mathrm{e}}{2a} +\ln a = f(a),

此时 bf(a)12(ae1)<a2e+1(e2a+lna)a2e+12=32e2alna,b - f(a) - \frac{1}{2}\left(\frac{a}{\mathrm{e}} - 1\right) < \frac{a}{2\mathrm{e}} + 1 - \left(\frac{\mathrm{e}}{2a} + \ln a\right) - \frac{a}{2\mathrm{e}} + \frac{1}{2} = \frac{3}{2} - \frac{\mathrm{e}}{2a} - \ln a,

u(a)=32e2alnau(a) = \frac{3}{2} -\frac{\mathrm{e}}{2a} -\ln a ,则 u(a)=e2a2a2<0,u^{\prime}(a) = \frac{\mathrm{e - 2a}}{2a^{2}} < 0,

u(a)u(a)(e,+)(\mathrm{e},+\infty) 上的减函数,故 u(a)<32e2elne=0u(a)<\frac{3}{2}-\frac{\mathrm{e}}{2\mathrm{e}}-\ln\mathrm{e}=0

0<bf(a)<12(ae1)0 < b - f(a) < \frac{1}{2} \left( \frac{a}{\mathrm{e}} - 1 \right).

(ii) 当 0<a<e0 < a < \mathrm{e} 时,同 (i) 中讨论可得:

g(x)g(x)(0,a),(e,+)(0,a), (e, +\infty) 上为减函数,在 (a,e)(a, e) 上为增函数,

不妨设 x1<x2<x3x_{1} < x_{2} < x_{3},则 0<x1<a<x2<e<x30 < x_{1} < a < x_{2} < \mathrm{e} < x_{3}

因为 g(x)g(x) 有3个不同的零点,故 g(a)<0g(a)<0g(e)>0g(e)>0

(1ee2e2)(ea)e2elne+b>0(1ae2a2)(aa)e2alna+b<0,\text{故} \left(\frac{1}{\mathrm{e}} - \frac{\mathrm{e}}{2 \mathrm{e}^{2}}\right) (\mathrm{e} - a) - \frac{\mathrm{e}}{2 \mathrm{e}} - \ln \mathrm{e} + b > 0 \text{且} \left(\frac{1}{a} - \frac{\mathrm{e}}{2 a^{2}}\right) (a - a) - \frac{\mathrm{e}}{2 a} - \ln a + b < 0,

整理得到: a2e+1<b<a2e+lna,\frac{a}{2e}+1<b<\frac{a}{2e}+\ln a,

因为 x1<x2<x3x_{1} < x_{2} < x_{3} ,故 0<x1<a<x2<e<x30 < x_{1} < a < x_{2} < \mathrm{e} < x_{3}

g(x)=1a+ex+ea2x2lnx+b,g(x) = 1 - \frac{a + \mathrm{e}}{x} +\frac{\mathrm{e}a}{2x^2} -\ln x + b,

t=ext = \frac{\mathrm{e}}{x}ae=m(0,1)\frac{a}{\mathrm{e}} = m \in (0,1),则方程 1a+ex+ea2x2lnx+b=01 - \frac{a + \mathrm{e}}{x} + \frac{\mathrm{e}a}{2x^2} - \ln x + b = 0 即为:

a+eet+a2et2+lnt+b=0-\frac{a + \mathrm{e}}{\mathrm{e}} t + \frac{a}{2\mathrm{e}} t^2 + \ln t + b = 0 即为 (m+1)t+m2t2+lnt+b=0,-\big(m + 1\big)t + \frac{m}{2} t^2 + \ln t + b = 0,

t1=ex1,t2=ex2,t3=ex3t_1 = \frac{\mathrm{e}}{x_1}, t_2 = \frac{\mathrm{e}}{x_2}, t_3 = \frac{\mathrm{e}}{x_3},

t1,t1,t3t_1, t_1, t_3(m+1)t+m2t2+lnt+b=0-\big(m + 1\big)t + \frac{m}{2} t^2 + \ln t + b = 0 有三个不同的根,

k=t1t3=x3x1>ea>1k = \frac{t_1}{t_3} = \frac{x_3}{x_1} >\frac{\mathrm{e}}{a} >1m=ae<1,m = \frac{a}{\mathrm{e}} < 1,

要证: 2e+ea6e2<1x1+1x2<2aea6e2\frac{2}{e}+\frac{e-a}{6e^{2}}<\frac{1}{x_{1}}+\frac{1}{x_{2}}<\frac{2}{a}-\frac{e-a}{6e^{2}} ,即证 2+ea6e<t1+t3<2eaea6e2+\frac{e-a}{6e}<t_{1}+t_{3}<\frac{2e}{a}-\frac{e-a}{6e}

即证: 13m6<t1+t3<2m1m6\frac{13-m}{6}<t_{1}+t_{3}<\frac{2}{m}-\frac{1-m}{6}

即证: (t1+t313m6)(t1+t32m+1m6)<0,\left(t_{1}+t_{3}-\frac{13-m}{6}\right)\left(t_{1}+t_{3}-\frac{2}{m}+\frac{1-m}{6}\right)<0,

即证: t1+t322m<(m13)(m2m+12)36m(t1+t3)t_1 + t_3 - 2 - \frac{2}{m} < \frac{(m - 13)(m^2 - m + 12)}{36m(t_1 + t_3)}

(m+1)t1+m2t12+lnt1+b=0-\big(m + 1\big)t_1 + \frac{m}{2} t_1^2 +\ln t_1 + b = 0(m+1)t3+m2t32+lnt3+b=0,-\big(m + 1\big)t_3 + \frac{m}{2} t_3^2 +\ln t_3 + b = 0,

lnt1lnt3+m2(t12t32)(m+1)(t1t3)=0,\ln t_1 - \ln t_3 + \frac{m}{2}\left(t_1^2 - t_3^2\right) - (m + 1)\left(t_1 - t_3\right) = 0,

t1+t322m=2m×lnt1lnt3t1t3,t_1 + t_3 - 2 - \frac{2}{m} = -\frac{2}{m}\times \frac{\ln t_1 - \ln t_3}{t_1 - t_3},

故即证: 2m×lnt1lnt3t1t3<(m13)(m2m+12)36m(t1+t3)-\frac{2}{m}\times\frac{\ln t_{1}-\ln t_{3}}{t_{1}-t_{3}}<\frac{(m-13)(m^{2}-m+12)}{36m(t_{1}+t_{3})} ,

即证: (t1+t3)lnt1t3t1t3+(m13)(m2m+12)72>0\frac{(t_1 + t_3)\ln\frac{t_1}{t_3}}{t_1 - t_3} +\frac{(m - 13)(m^2 - m + 12)}{72} >0

即证: (k+1)lnkk1+(m13)(m2m+12)72>0,\frac{(k+1)\ln k}{k-1}+\frac{(m-13)(m^{2}-m+12)}{72}>0,

φ(k)=(k+1)lnkk1,k>1\varphi(k) = \frac{(k+1)\ln k}{k-1}, k > 1,则 φ(k)=1(k1)2(k1k2lnk)>0,\varphi'(k) = \frac{1}{(k-1)^2} \left(k - \frac{1}{k} - 2\ln k\right) > 0,

u(k)=k1k2lnku(k) = k - \frac{1}{k} - 2\ln k,则 u(k)=1+1k22k>2k2k=0u'(k) = 1 + \frac{1}{k^2} - \frac{2}{k} > \frac{2}{k} - \frac{2}{k} = 0φ(k)>0\varphi'(k) > 0

φ(k)\varphi(k)(1,+)(1, +\infty) 上为增函数,故 φ(k)>φ(m)\varphi(k) > \varphi(m)

所以 (k+1)lnkk1+(m13)(m2m+12)72>(m+1)lnmm1+(m13)(m2m+12)72,\frac{(k + 1)\ln k}{k - 1} +\frac{(m - 13)(m^2 - m + 12)}{72} >\frac{(m + 1)\ln m}{m - 1} +\frac{(m - 13)(m^2 - m + 12)}{72},

ω(m)=lnm+(m1)(m13)(m2m+12)72(m+1),0<m<1,\text{记} \omega (m) = \ln m + \frac{(m - 1) (m - 1 3) (m^{2} - m + 1 2)}{7 2 (m + 1)}, 0 < m < 1,

ω(m)=(m1)2(3m320m249m+72)72m(m+1)2>(m1)2(3m3+3)72m(m+1)2>0,\omega'(m)=\frac{(m-1)^{2}(3m^{3}-20m^{2}-49m+72)}{72m(m+1)^{2}}>\frac{(m-1)^{2}(3m^{3}+3)}{72m(m+1)^{2}}>0,

所以 ω(m)\omega(m)(0,1](0,1] 为增函数,故 ω(m)<ω(1)=0\omega(m)<\omega(1)=0

lnm+(m1)(m13)(m2m+12)72(m+1)<0\ln m + \frac{(m - 1)(m - 13)(m^2 - m + 12)}{72(m + 1)} < 0

(m+1)lnmm1+(m13)(m2m+12)72>0,\frac{(m + 1) \ln m}{m - 1} + \frac{(m - 1 3) (m^{2} - m + 1 2)}{7 2} > 0,

故原不等式得证:

【点睛】思路点睛:导数背景下的切线条数问题,一般转化为关于切点方程的解的个数问题,而复杂方程的零点性质的讨论,应该根据零点的性质合理转化需求证的不等式,常用的方法有比值代换等.