浙江 2019 · 数学 q22

题解图(官方解法,据图核) · 规范化转写 · 本题暂无攻略,下方回落显示官方解析

题解图(原卷截图 · 含答案与官方解析)

浙江 2019 · 数学 q22 原卷截图(含答案)

文字转写(题面 + 答案 + 官方解析)

题面

22.已知实数 a0a \neq 0,设函数 f(x)=alnx+x+1,x>0f(x) = a \ln x + \sqrt{x + 1}, x > 0.

(1)当 a=34a = -\frac{3}{4} 时,求函数 f(x)f(x) 的单调区间;

(2)对任意 x[1e2,+)x \in \left[\frac{1}{\mathrm{e}^2}, +\infty\right) 均有 f(x)x2af(x) \leq \frac{\sqrt{x}}{2a},求 aa 的取值范围。注:e=2.71828\mathrm{e} = 2.71828 …为自然对数的底数。

2019 年普通高等学校招生全国统一考试(浙江卷)数学

参考公式:

选择题部分(共40分)

(1)当 a=34a = -\frac{3}{4} 时,求函数 f(x)f(x) 的单调区间;

(2)对任意 x[1e2,+)x \in \left[\frac{1}{\mathrm{e}^2}, +\infty\right) 均有 f(x)x2af(x) \leq \frac{\sqrt{x}}{2a},求 aa 的取值范围.

注:e=2.71828…为自然对数的底数.

答案

(1) f(x)f(x) 的单调递增区间是 (3,+)(3, +\infty) ,单调递减区间是 (0,3)(0, 3) ;(2) 0<a240 < a \leq \frac{\sqrt{2}}{4} .

解析

分析

(1)首先求得导函数的解析式,然后结合函数的解析式确定函数的单调区间即可.

(2)由题意首先由函数在特殊点的函数值得到 aa 的取值范围,然后证明所得的范围满足题意即可.

(1)当 a=34a = -\frac{3}{4} 时,f(x)=34lnx+x+1f(x) = -\frac{3}{4} \ln x + \sqrt{x + 1},函数的定义域为 (0,+)(0, +\infty),且:

f(x)=34x+12x+1=3x+1+2x4xx+1=(x3)(4x+3)4xx+1(3x+1+2x),f^{\prime} (x) = - \frac{3}{4 x} + \frac{1}{2 \sqrt{x + 1}} = \frac{- 3 \sqrt{x + 1} + 2 x}{4 x \sqrt{x + 1}} = \frac{(x - 3) (4 x + 3)}{4 x \sqrt{x + 1} (3 \sqrt{x + 1} + 2 x)},

因此函数 f(x)f(x) 的单调递增区间是 (3,+)(3, +\infty) ,单调递减区间是 (0,3)(0, 3) .

(2)构造函数 g(x)=alnx+1+xx2a,g(x) = a\ln x + \sqrt{1 + x} -\frac{\sqrt{x}}{2a},

注意到: g(1e2)=2a12ae+1+1e2N~0,g\left(\frac{1}{e^2}\right) = -2a - \frac{1}{2ae} +\sqrt{1 + \frac{1}{e^2}}\tilde{\mathrm{N}} 0,

注意到 a>0a > 02a+12ae21e>1+1e22a + \frac{1}{2ae} \geq 2\sqrt{\frac{1}{e}} > \sqrt{1 + \frac{1}{e^2}} 恒成立,满足 g(1e2)=2a12ae+1+1e2N~0g\left(\frac{1}{e^2}\right) = -2a - \frac{1}{2ae} + \sqrt{1 + \frac{1}{e^2}}\tilde{\mathrm{N}}0

a<0a < 0 时,g(1e2)=2a12ae+1+1e2>0g\left(\frac{1}{e^2}\right) = -2a - \frac{1}{2ae} + \sqrt{1 + \frac{1}{e^2}} > 0,不合题意,

g(1)=212a0g(1) = \sqrt{2} -\frac{1}{2a}\leq 0 ,解得: a24a\leq \frac{\sqrt{2}}{4} ,故 0<a240 < a\leq \frac{\sqrt{2}}{4}

下面证明 0<a240 < a \leq \frac{\sqrt{2}}{4} 刚好是满足题意的实数 aa 的取值范围.

分类讨论:

(a)当 x1x \geq 1 时,g(x)=alnx+1+xx2a24lnx+1+x2xg(x) = a \ln x + \sqrt{1 + x} - \frac{\sqrt{x}}{2a} \leq \frac{\sqrt{2}}{4} \ln x + \sqrt{1 + x} - \sqrt{2x}

φ(x)=24lnx+1+x2x\varphi(x) = \frac{\sqrt{2}}{4}\ln x + \sqrt{1 + x} -\sqrt{2x} ,则:
\varphi^{\prime}(x) = \frac{1}{2\sqrt{2}x} +\frac{1}{2\sqrt{1 + x}} -\frac{1}{\sqrt{2x}}$$= \frac{\sqrt{1 + x} + \sqrt{2}x - 2\sqrt{x(1 + x)}}{2\sqrt{2}x\sqrt{1 + x}}$$= \frac{2\sqrt{2}x\sqrt{1 + x} - (2x^2 + 3x - 1)}{2\sqrt{2}x\sqrt{1 + x}(\sqrt{1 + x} + \sqrt{2}x + 2\sqrt{x(1 + x)})}$$= \frac{(1 - x)(4x^3 + 8x^2 + 5x - 1)}{2\sqrt{2}x\sqrt{1 + x}(\sqrt{1 + x} + \sqrt{2}x + 2\sqrt{x(1 + x)})\left(2\sqrt{2}x\sqrt{1 + x} + (2x^2 + 3x - 1)\right)},

易知 φ(x)0\varphi'(x) \leq 0,则函数 φ(x)\varphi(x) 单调递减,g(x)φ(x)φ(1)=0g(x) \leq \varphi(x) \leq \varphi(1) = 0,满足题意.

(b)当 1e2x<1\frac{1}{e^2} \leq x < 1 时,g(x)0g(x) \leq 0 等价于 a2lnx+x+1a12x0a^2 \ln x + \sqrt{x + 1} \cdot a - \frac{1}{2} \sqrt{x} \leq 0

左侧是关于 a 的开口向下的二次函数 μ(a)\mu(a) ,

其判别式 Δ(x)=1+x+2xlnx=x(4lnx+x+1x),\Delta(x) = 1 + x + 2\sqrt{x}\ln x = \sqrt{x}\left(4\ln \sqrt{x} +\sqrt{x} +\frac{1}{\sqrt{x}}\right),

t=xt = \sqrt{x} ,注意到当 t>1et > \frac{1}{e} 时,(4lnt+t+1t)=t2+4t1t2>0\left(4\ln t + t + \frac{1}{t}\right)' = \frac{t^2 + 4t - 1}{t^2} > 0

于是 Δ(x)\Delta(x)x[1e2,1)x \in \left[\frac{1}{e^2}, 1\right) 上单调递增, 而 Δ(14)=542ln2<0\Delta\left(\frac{1}{4}\right) = \frac{5}{4} - 2 \ln 2 < 0,

于是当 x[1e2,14]x \in \left[\frac{1}{e^2}, \frac{1}{4}\right] 时命题成立,

而当 x(14,1)x \in \left(\frac{1}{4}, 1\right) 时, 此时 μ(a)\mu(a) 的对称轴为 a=x+12lnxa = \frac{\sqrt{x + 1}}{-2 \ln x} 随着 xx 递增,

于是对称轴在 a=58ln2a = \frac{\sqrt{5}}{8\ln 2} 的右侧,而 58ln2>24\frac{\sqrt{5}}{8\ln 2} >\frac{\sqrt{2}}{4} 成立,(不等式等价于 ln2<58\ln 2 < \sqrt{\frac{5}{8}} ).

因此 μ(a)<u(24)φ(1)=0\mu(a) < u\left(\frac{\sqrt{2}}{4}\right) \leq \varphi(1) = 0

综上可得:实数 aa 的取值范围是 0<a240 < a \leq \frac{\sqrt{2}}{4}.

【点睛】导数是研究函数的单调性、极值(最值)最有效的工具,而函数是高中数学中重要的知识点,对导数的应用的考查主要从以下几个角度进行:(1)考查导数的几何意义,往往与解析几何、微积分相联系.(2)利用导数求函数的单调区间,判断单调性;已知单调性,求参数.(3)利用导数求函数的最值(极值),解决生活中的优化问题.(4)考查数形结合思想的应用.